Verder verhogen van Rc-waarden rendabel?

Effect Rc-verhoging rendabelEen discussie die steeds vaker terugkomt: wat is nou de beste isolatiewaarde? Wanneer levert isoleren nog wat op? En wanneer kun je het beste gebruik gaan maken van duurzame opwekking?

Wanneer een niet-geïsoleerde woning naar een Rc van 8,0 m2.K/W wordt geïsoleerd, zit 85% van de besparing in de Rc-stap van 0,3 naar Rc 2,5 m2.K/W en 15% in de Rc-stap van 2,5 naar 8,0 m2.K/W. Dat komt omdat de Rc-waarde iets zegt over de warmteweerstand. Verstandiger is om te kijken naar de warmtedoorgangscoëfficiënt (Uc waarde in W/m2.K, U = 1/R). Dit getal zegt veel meer over de werkelijke bouwfysische prestatie en het verlies aan energie.

De eerste stappen zijn dus het meeste waard. Deze stappen leveren een enorme comfortverhoging én energiebesparing op. Daarna loopt de extra besparing steeds harder af. Een Rc-verdubbeling betekent dus niet een twee keer zo hoge besparing. Wel kan worden gezegd dat een hogere Rc per definitie meer bespaart. Echter, er zijn meer soorten maatregelen die energie besparen. Welke wanneer het meest geschikt is, kan berekend worden.

Onderstaande grafiek geeft aan wat het effect is als een niet-geïsoleerde rijtussenwoning wordt geïsoleerd tot een Rc van 8,0 m2.K/W. Duidelijk is te zien dat met de eerste stap tot een Rc van 2,0 m2.K/W de meeste energie wordt bespaard. Zoomen we in op de besparing van Rc 4,5 naar 8,0 m2.K/W, dan zien we dat dit ‘nog maar’ 65 m3 gas per jaar is. De besparing bij een toenemende Rc-waarde vlakt dus steeds meer af.

Rekenvoorbeeld

Werking warmtepompWanneer we het Bouwbesluit als uitgangspunt nemen (dus Rc 4,5 voor de gevel, 6,0 voor het dak en 3,5 voor de vloer) dan zien we dat de maximale besparing (in een rijtussenwoning)met isolatie per jaar 45 m3 is. Dit is omgerekend € 30 energiebesparing per jaar. Eén van de EPC-concepten die we hebben opgesteld is het All-Electric Concept dat gebruik maakt van een efficiënte lucht-water warmtepomp. Omgerekend is 45 m3 gas ongeveer 450 kWh. Wanneer dit wordt opgewekt met de warmtepomp is er slechts 90 kWh elektriciteit per jaar nodig. Een zonnepaneel (van 1,6 m2) wekt per jaar ca. 220 kWh aan elektriciteit op. De 90 kWh extra energievraag kan dus met 0,4 m2 zonnepaneel worden ingevuld. Investeringskosten: 100 euro!

Het behoeft geen uitleg dat isoleren van een rijtussenwoning van Bouwbesluit-eisen naar een Rc van 8,0 m2.K/W niet met 100 euro extra lukt. Alleen al de kosten voor extra isolatiemateriaal loopt tegen de 1.000 euro, nog los van bouwkundige aanpassingen.

Kijken we naar een vrijstaande woning dan zijn de besparingen nog hoger, namelijk ongeveer 1.250 kWh. Dat is 250 kWh verbruik voor de warmtepomp, oftewel 1,1 m2 zonnepaneel. Ook hier zien we dus dat andere energiebesparende maatregelen dan het verhogen van de Rc-waarde efficiënter zijn.

Uiteraard hebben installaties onderhoud nodig en moeten ze een keer vervangen worden. Zo gaan zonnepanelen 25 jaar mee. Maar zelfs inclusief de kosten van vervanging en onderhoud is dit met de huidige techniek efficiënter. Nog los van de toekomstige installatie-oplossingen die zich in rap tempo aan het ontwikkelen zijn (denk aan nog efficiëntere zonnepanelen en betaalbare energieopslag).

Conclusie: Energieneutrale en nul-op-de meter-woonconcepten zijn een belangrijke ontwikkeling voor onze maatschappij. Dit moet de ambitie van nieuwbouw zijn, om wonen in de toekomst comfortabel én betaalbaar te maken, zonder al te veel impact op het milieu. Echter, betaalbaarheid houdt ook in dat we de woning zo slim mogelijk realiseren. Iedere euro voor energiebesparing kan maar één keer worden uitgegeven. Doe het dus slim en efficiënt! Ook de euro’s die anders naar extra isolatie zouden gaan. Wanneer die in plaats daarvan worden ingezet voor bijvoorbeeld triple glas, betere kierdichting en goede detaillering komen de euro’s beter tot hun recht. Investeer in efficiënte installaties zoals warmtepompen en extra zonnepanelen. Hiermee wordt de woning óf betaalbaarder óf nog energiezuiniger.

Ivo van Rooy